«تا همین چند روز پیش با این اندیشه زندگی می‌کردم که باید کاری در زندگی‌ام انجام دهم٬ و دقیق‌تر بگویم٬ چون فقیر بودم٬ می‌بایست به نحوی امرار معاش کنم٬ شغلی بگیرم٬ و سامانی پیدا کنم.

باید بپذیرم که ریشه‌های این اندیشه٬ که هوز جرأت ندارم تعصبش بنامم٬ بسیار عمیق بود٬ چرا که به رغم همه‌ی استهزایم و تصمیم قاطعم درباره‌ی این مسأله همچنان پابرجا بود. و آن وقت چون در بل-آبه استخدام شدم٬ با آن ثباتی که استقرار در آن‌جا در برداشت٬ همه چیز ناگهان خراب شد. این شغل را رد کردم٬ بی‌شک از آن‌رو که امنیت در قیاس با فرصت‌هایی که برای زندگی حقیقی داشتم در نظرم بی‌اهمیت می‌نمود. سیر کسالت‌بار و خفه کننده‌ی یک چنین زندگی‌ای مرا واپس زد. اگر آن دو سه روز اول را از سر گذرانده بودم٬ بی‌شک دیگر می‌پذیرفتم. اما خطر در همین بود. می‌ترسیدم٬ از تنها ماندن و برای همیشه ثابت ماندن می‌ترسیدم. امروز نمی‌دانم که ردکردن این زندگی٬ بستن دری که مردم «آتیه» می‌نامند به روی خودم٬ و به جایش همچنان فقیر و ناایمن ماندن از روی قدرت بود یا از سر ضعف. اما همین‌قدر می‌دانم که اگر کشمکشی هست٬ برای چنین چیزی است که ارزشش را دارد. مگر آن که بعدها… نه. آنچه مرا رم داد ترس از استقرار نبود. ترس از استقرار دائم در جایی زشت بود.

آیا من اکنون قادر به آن چیزی هستم که مردم «گرایش جدی نسبت به زندگی» می‌نامند؟ آیا تنبلم؟ گمان نکنم. عکس این را به خودم ثابت کرده‌ام. اما آیا ما حق داریم که از مشکلات تن بزنیم به این بهانه که دوستشان نداریم؟ به گمان من تنها کسانی که شخصیت مستقلی ندارند به واسطه‌ی تنبلی در هم می‌شکنند. اگر من شخصیت نداشتم٬ تنها یک راه چاره پیش پایم بود.»

آلبر کامو - یادداشت‌ها؛ جلد یکم٬ دفتر دوم. ۴ اکتبر ۱۹۳۷

آلبر کامو؛ یادداشت‌ها، ۱۰ اکتبر ۱۹۳۷

ما نویسندگان قرن بیستم نباید دیگر در تنهایی بمانیم. برعکس، باید بدانیم که نمی‌توانیم از مصایب مشترک بگریزیم، و یگانه کار موجه ما (اگر کار موجهی وجود داشته باشد) این است که با نهایت توان‌مان حرف کسانی را بزنیم که نمی‌توانند حرف خود را بزنند. باید حرف همه‌ی کسانی را بزنیم که اکنون در همین لحظه دارند رنج می‌کشند، صرف نظر از افتخارهای گذشته و آینده‌ی دولت‌ها و احزابی که این کسان را سرکوب می‌کنند.

برای هنرمند، شکنجه‌گر بهتر یا بدتر وجود ندارد. از همین رو است که حتی امروز، به خصوص امروز، زیبایی نمی‌تواند در خدمت هیچ حزبی باشد. چه در دراز مدت و چه در کوتاه مدت، زیبایی نمی‌تواند در خدمت چیزی باشد جز رنج و آزادی انسان‌ها.

هنرمند ِ واقعا متعهد کسی است که اگر هم در مبارزه شرکت نمی‌کند، لا اقل به ارتش‌های منظم نپیوندد و مستقل و آزاد کار کند.

~از سخنرانی آلبر کامو در دانشگاه اوپسالا، ۱۴ دسامبر ۱۹۵۷، پس از دریافت جایزه‌ی نوبل

«یک اجرای بزرگ تئاتر برایم همان‌قدر جذاب است که یک مسابقه‌ی زیبای فوتبال»
~آلبر کامو

روزی در خانه او را دیدم که با چهره‌ای درهم سر در گریبان فرو برده است. از او پرسیدم:«بابا غمگینی؟» سربلند کرد، نگاهش را به نگاهم دوخت و گفت:«نه، تنهام!»

-کاترین کامو؛ دختر آلبر کامو

بر عکس کسی که بر خود و بر زندگی خود مسلط است می‌تواند واقعا بخشنده و بزرگوار باشد و به راستی چیزی به دیگران بدهد. مردی را می‌شناختم که زنش را دوست نداشت و از این امر رنج می‌برد. تا آن که روزی تصمیم گرفت، از راه ترحم، زندگی خود را وقف همسرش کند. اما از آن روز زندگی زن بیچاره، که تا آن زمان باری قابل تحمل بود، مبدل به جهم واقعی شد. متوجه هستید که فداکاری و از خود گذشتگی مرد تمام و به کمال بود. امروزه مردان و زنانی از این دست هستند که زندگی خود را وقف بشریتی می‌کنند که چندان دوستش ندارند. این عاشقان عبوس، ازدواجشان برای روزهای تیره‌‌ی زندگی است نه روز‌های آفتابی.

×بخشی از خطابه‌ای که آلبر کامو در یک سخنرانی تلویزیونی با عنوان “چرا به تئاتر می‌پردازم” بیان داشته است.

Tom Haggen: Mr. Corleone never asks a second favor once he’s refused the first, understood? s

من نیز غالبا به دلایل سقوط اتحاد جماهیر شوروی می‌اندیشم. چگونه این قدرت غول آسا به این سرعت و وسعت در هم شکست؟ در این باره نظریه‌های عالمانه‌ی بسیاری وجود دارد. اما به گمانم، در همه‌ی آنها یک توضیح ابتدایی مستتر است: این نظام جلوی تغییر را می‌گرفت، از احکام مرده تغذیه می‌کرد و از جابجا شدن طبیعی رهبران جلوگیری می‌کرد. سرانجام وقتی خواستند دست به اقدامی بزنند، کار از کار گذشته بود.

الکساندر دوبچک

از کتاب “سقوط”
نوشته‌ی آلبر کامو 

کنفرانس همایشی از افراد مهم است که به تنهایی کاری نمی‌توانند انجام بدهند اما متفقا می‌توانند تصمیم بگیرند که هیچ کاری نمی‌شود کرد.

فرد آلن، فکاهی نویس آمریکایی