الکساندر دوبچک

یک گروه از دانشمندان در سال ۲۰۰۳ در حال بررسی ریشه‌ی اقوام آسیایی و تحلیل DNA آنها بودند که به طور کاملا اتفاقی به مورد عجیبی برخوردند. کروموزم Y عده‌ی چشم گیری از آنها مشترک بود و این یعنی که آنها پدربزرگ مشترکی داشتند. بررسی‌های بیشتر دانشمندان را به این نتیجه رساند که این پدربزرگ مشترک احتمالا در زمانی حدود هزار سال پیش می‌زیسته است و ریشه در مغولستان داشته است و از آنجایی که چنین جهش ژنتیکی نه می‌تواند تصادفی باشد و نه حاصل انتخاب طبیعی، تنها یک پاسخ برای آن می‌توان متصور بود: از هر ۲۰۰ نفر مردم دنیا، یک نفر (۳۲ میلیون نفر از مردم جهان یا به عبارتی نیم درصد از کل جمعیت دنیا) فرزند چنگیز‌خان مغول هستند!

مرزهای امپراتوری مغول در عصر چنگیزخان

چنگیز خان علاوه بر خون‌ریزی و کشورگشایی، به زن‌بارگی و شهوت سیری ناپذیرش معروف بود و در تمام کشورگشایی‌هایش تجاوز به زن‌های بومی را فراموش نمی‌کرد، بنا بر این اصلا عجیب نیست که مخوف‌ترین قاتل تاریخ و عامل چندین نسل کشی بزرگ آسیا، عامل به دنیا آمدن ۳۲ میلیون نفر از انسان‌های زنده‌ی امروزی است. یعنی بسیار بیشتر از تعداد کسانی که به دست او و سربازان خونخوارش کشته شدند.

چنگیز خان در ابتدا قصد نداشت به ایران حمله کند. حتی سلطان خوارزم به چین سفر کرد و در مقابل دروازه‌ی پکن، چنگیز خان به استقبال سلطان آمد و هر دو از گسترش تجارت و برقراری صلح سخن گفتند. تا اینکه اولین سفر بازرگانان مغول به ایران با حادثه‌ای همراه شد. به دستور سلطان خوارزم، همه‌ی اموال بازرگانان مغول ضبط شد و خودشان نیز کشته شدند.

تنها واکنشی که بعد از شنیدن این خبر از سوی چنگیز خان می‌توان متصور بود این است:“میام و خواهر و مادر تک تک‌تون رو….” و چنگیز خان مردی نبود که وقتی حرفی می‌زند به آن عمل نکند. اندک زمانی بعد، مرو سقوط کرد و مغول‌ها ایران را تسخیر کردند.

پی‌نوشت: نتیجه‌ی تحقیق دانشمندان علم ژنتیک را در اینجا بخوانید:
The Genetic Legacy of the Mongols (PDF), American Journal of Human Genetics, 2003

سلطان‌علی میرزا قاجار، که به سبک ولیعهد‌های قاجاریه و در بین بازماندگان قاجار«حضرت اقدس والا» خطاب می‌شود، در مزخرف گویی کم نگذاشتند. هدفم در این نوشته پاسخ‌گویی به همه‌ی چرندیات ایشان نیست اما او در خلال حرف‌هایش به نکته‌ای اشاره کرد که حیف است بی‌جواب بماند. «حضرت اقدس والا» معتقدند که ناصرالدین شاه در ایران رنسانس ایجاد کرد و در مورد امیرکبیر هم گفتند که ایشان خیلی تندرو بود و می‌خواست خیلی سریع پیش برود، برای همین موفق نشد (نقل به مضمون)

من کاری به درستی و نادرستی حرف ایشان ندارم. می‌خواهم وسط این نقل قول‌ها سری به ویکی‌پدیا بزنم و با هم ببینیم در دهه‌ی پنجاه از قرن نوزدهم میلادی، یعنی هم‌زمان با حکومت ناصرالدین شاه قاجار، دنیا آبستن چه نوع حوادث و تحولاتی بوده است:

- چارلز داروین، زیست شناس انگلیسی، کتاب “منشاء گونه‌ها” را منتشر کرد (۱۸۵۹)

-ریچارد کرینگتون، ستاره شناس انگلیسی، موفق به کشف و توضیح پدیده‌ی شراره‌های خورشیدی شد.

- جان اسنو، پزشک انگلیسی، نتیجه‌ی مطالعات گسترده‌اش بر روی وبا را منتشر و با اینکار علم اپیدمیولوژی را پایه گذاری کرد (۱۸۵۴)

- باستان شناسان آلمانی با کشف اولین فسیل‌های نئاندرتال‌ها گام بزرگی در شناخت ریشه‌های حیات و تکامل برداشتند.

- هنری بسمر، مهندس انگلیسی، انقلابی در روش ریختگری فولاد ایجاد کرد (۱۸۵۱)

- بنجامین سیلیمن، شیمی‌دان آمریکایی، برای اولین بار موفق به تقطیر نفت خام شد.

- اولین کابل تلگراف، دو سوی اقیانوس آرام را به هم متصل کرد.

- الیشا اوتیس، مخترع آمریکایی، اولین آسانسور جهان را با موفقیت نصب کرد (۱۸۵۴)

- با گسترش خطوط راه‌آهن در آمریکا، حمل و نقل تجهیزات مختلف بوسیله‌ی قطار رونق گرفت.

- ایزاک سینگر، مخترع آمریکایی، کارخانه‌ی تولید چرخ خیاطی را راه‌اندازی کرد(۱۸۵۱).

- الکساندر وود، پزشک اسکاتلندی، سرنگ را اختراع کرد (۱۸۵۳).

- دانشگاه سنت لوییس در واشنگتن افتتاح شد (۱۸۵۳) و اولین شماره‌ی روزنامه‌ی نیویورک تایمز منتشر شد (۱۸۵۱).

اما درست در ابتدای این دهه‌ی پر فروغ یعنی در سال ۱۸۵۱ میلادی، جناب ناصرالدین شاه قاجار دستور قتل امیرکبیر را صادر کردند و صد و شصت سال بعد و فقط چند روز مانده به سال‌روز قتل امیرکبیر (۱۰ ژانویه)، یکی از نوادگان قاجار در مصاحبه‌ای اعلام کردند که ناصرالدین‌شاه قاجار در ایران رنسانس ایجاد کرد و امیرکبیر تندرو بود و محمدعلی‌شاه خواهان دموکراسی بود و مظفرالدین‌شاه ایران را مشروطه کرد و…

پی‌نوشت: معتقدم که راجع به هیچ دوره‌ی تاریخی نمی‌توان به راحتی حکم صادر کرد و مخالف این هستم که بگوییم دوره‌ی قاجاریه کاملا سیاه بود و تمامی قجرها خائن بودند. کما اینکه اگر آغامحمدخان قاجار ظهور نمی‌کرد شاید الان خبری از سرزمینی به نام ایران نبود، همچنین شایستگی و رشادت عباس میرزا (ولیعهد ناکام قاجار) را نمی‌توان نادیده گرفت. ولی عمیقا معتقدم که بهتر بود حضرت اقدس والا دهان‌شان را حداقل در سال‌مرگ امیر کبیر می‌بستند.

منبع: ویکی پدیا فارسی

امام‌زاده‌ای در اتوبان کرج-قزوین هست (نزدیک قزوین در شرق حصار خروان در کنار جاده قدیم قزوین به تهران و در مجاورت نیروگاه شهید رجائی) که در بین مردم محلی به “امام‌زاده بی غیرت” شهره است. در گذشته‌های نه چندان دور مردم بسیار به آن معتقد بودند و معجزات و خیرات و برکات و شفا از او طلب می‌کردند.

در این شش هفت سالی که در قزوین درس می‌خوانم بارها اسمش را شنیده بودم و روزی جویان و پرسان شدیم از مردم محلی که “حالا چرا این بابا رو امام‌زاده بی غیرت صدا می‌کنید؟” پاسخ دادند که: “طرف پدرش رو کشته، برای همین بهش می‌گن بی‌غیرت”

البته حقیقت این است که این مقبره متعلق به “میرزا حسن شیخ الاسلام” مشهور به رییس المجاهدین است که از مبارزین به نام دوران مشروطه در قزوین بوده که در سال ۱۲۴۵ هجری خورشیدی به دنیا آمد و در سال ۱۲۹۸ درگذشت.

میرزا حسن فرزند میرزا مسعود شیخ الاسلام بود. میرزا حسن از روحانیون مشهور شهر قزوین بود و از ناصرالدین شاه قاجار لقب شیخ الاسلام دریافت کرده بود. وی بر خلاف فرزندش از مخالفین سرسخت مشروطه بود و به هر بهانه‌ای مقابل پای آزادی‌خواهان قزوین سنگ می‌انداخت تا اینکه مشروطه‌خواهان رشت را فتح کردند و سر راه تهران وارد قزوین شدند. رییس المجاهدین و دیگر مشروطه‌خواهان قزوین نیز به آنان پیوستند و کنترل شهر را در دست گرفتند. در این گیر و دار میرزا حسن شیخ الاسلام به دست مشروطه‌خواهان کشته شد و شایع گشت که پسر، مشروطه‌خواهان را به قتل پدرش تحریک کرده است.

میرزا مسعود (رییس المجاهدین) هرگز نتوانست اتهام توطئه علیه پدر را از خود دور کند و از سوی مخالفین مشروطه به «امام‌زاده بی غیرت» ملقب شد و بعد از مرگش نیز این لقب نامیمون برایش باقی ماند و همچنان مردم قزوین او را با همین نام خطاب می‌کنند.

جالب است بدانید، با اینکه کمتر از صد سال از مرگ او گذشته است اما افسانه‌های بسیاری در مورد وی وجود دارد.

دقت اگر کرده باشید، در ابتدا گفتم که در گذشته‌ی نه چندان دور مردم به مقبره‌ی او ارادت داشتند ولی اکنون این ارادت و حاجت طلبی از او کمتر شده است. من هم مثل شما گمان کردم دلیلش پی بردن مردم به خرافات بودن اینجور توکل‌ها و توسل‌هاست ولی دلیل واقعی را باید در بین افسانه‌های پرشماری که پیرامون میرزا مسعود شیخ الاسلام وجود دارد جست. از جمله روایت است که شبی دزدانی به حرم او رفتند و هرچه برداشتنی بود برداشتند. از آن پس اعتقاد مردم به او کم شد و کسی به زیارتش نرفت، مردم می‌گفتند:«این امام‌زاده اگر غیرت داشت و حاجت روا بود، حرم خودش را از سارقان نجات می‌داد»

موقعیت جغرافیایی مقبره را در ویکی‌مپیا ببینید

در یکی از همین نامه‌ها که به مشیر السلطنه نوشته شده است به شاه چنین پیغام می‌دهد:«صریحا عرض می‌کنم که به شاه عرض نمایید… که اگر فی‌الجمله سستی اظهار شود، در این موقع… به اسوء حال گرفتار خواهید شد. این مردم که شاه را می‌خواهند، محض این است که عَلَم اسلام دست ایشان است و اگر عَلَم را از دست بدهند، مملکت بصد درجه زیاد اغتشاش می‌شود… اگر فی الجمله، میلی به آن طرف شود [یعنی به طرف مشروطه‌خواهان] اول حرفی که هست تکفیر است و آن وقت رودخانه‌ها از خون روان می‌شود… خدا می‌داند این حمله حضرات [مشروطه‌خواهان] و عجله ایشان برای این است که آثار این فتح پیش آمد، تبریز نزدیک بتمامی است و بهم خوردن مجلس عثمانی بهتر مقوی برای  ما است. دیدند که اگر چند روزی ساکت شوند، دیگر امید دادن مشروطه نخواهد بود، این است که سعد الدوله علیه ما علیه، حضرت سفرا را تهییج می‌نماید. اگر در این موقع از اعلیحضرت ثبات قدمی ظاهر شود، دیگر گذشته والله والله این تشرها ماخد ندارد. بحمدالله اعلیحضرت مویدند در تقویت اسلام، اگر آنی بخواهد سستی نمایند، اول درجه ضعف است. آنچه را بنده یقین دارم ویقین خودم را بعرض می‌رسانم این است که غلبه با شماست. هیچ از این بادها نلرزید و اگر فی الجمله لغزشی بشود، دیگر اصلاح نمی‌شود… اقلا تجربه را از دست ندهید… آدم از جان گذشته خیلی کارها می‌تواند بکند. مختارید، مختارید.»

*برای اصل این نامه نگاه کنید به: ترکمان، محمد: رسائل، اعلامیه‌ها، مکتوبات…و روزنامه شیخ شهید فضل الله نوری. جلد اول. تهران ۱۳۶۲٫ ناشر: موسسه خدمات فرهنگی. صص ۲۱۶ تا ۲۲۲

پی‌نوشت: بهانه‌ی این نوشته، مجموعه داستانی و تخیلی “سال‌های مشروطه” است که این روزها از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش می‌شود و سعی دارد با قلب تاریخ شیخ فضل الله نوری را رهبر انقلاب مشروطه و دشمن دیکتاتوری محمدعلی شاه نشان دهد. به زودی اسناد دیگری هم برای روشن شدن بیشتر شخصیت شیخ فضل الله نوری منتشر خواهم کرد.

۱- علیه شاه سخن نگویید

۲-علیه اسراییل مطلبی نگویید

۳- مرتب به مردم نگویید که اسلام در خطر است

به دنبال این دستور ساواک، آیت الله خمینی در نشستی با مراجع و علمای قم ضمن تاکید بر ذات آزادی خواهانه و سیاسی عبادی ماه محرم، به آنها پیشنهاد کرد که هریک از آنان در روز عاشورا برای مردم سخنرانی کرده و از مظالم و جنایات رژیم پرده بردارند. ایشان خود نیز علیرغم تهدید رژیم در ظهر عاشورای ۴۲ که مصادف با ۱۳ خرداد بود، برای ایراد سخنرانی به طرف مدرسه فیضیه رهسپار شد.

بعد از این سخنرانی بود که آیت الله خمینی دستگیر و ورانه‌ی یک زندان نظامی شد. دو روز بعد شاه نیز در یک سخنرانی تحرکات مردم و سخنان آیت الله خمینی را به تحریک و پول بیگانگان و به خصوص جمال عبدالناصر دانست. در این راستا رسانه‌های رژیم اعلام کردند که شخصی به نام عبدالقیس از بیروت با هواپیما وارد فرودگاه مهرآباد شده و در گمرک حدود یک میلیون تومان پول از او بدست آمده و اعتراف کرده است که جمال عبدالناصر این پول‌ها را برای افراد معینی در ایران فرستاده است. این ادعا مورد انتقاد افکار عمومی در داخل و بسیاری از نشریات خارجی واقع شد و رژیم هیچ دلیل و سندی نیز در این خصوص منتشر نکرد.

چهل و شش سال از آن زمان می‌گذرد. رژیم عوض شده اما چیزی که از حکومت می‌شنویم فرقی نکرده. همچنان هشدار می‌دهند درباره اینکه نباید مراسم محرم را سیاسی کرد و هم چنان مردم متهم به اغتشاشگری می‌شوند و رهبران‌شان را ایادی بیگانه و منافق می‌خوانند.

هگل درجایی بر این نکته انگشت گذاشته که همه رویداد‌ها و اتفاقات مهم تاریخ جهان دوبار به صحنه می‌آیند. وی فراموش کرده که اضافه کند: یکبار به صورت تراژدی و یکبار به صورت کمدی و خنده دار!

ضحاک دستش را دراز کرد تا او ببوسد

شیطان گفت: “سرما خورده‌ام آقای رییس”

پس شانه‌‌‌اش را بوسید

“ابر کتف ضحاک جادو دو مار

برست و برآورد از ایران دمار”

جوانانی را کشتند و مغزشان را به مار سر ِ دوش دادند

یک نفر در وبلاگش این را نوشت

کاوه آهنگر و فریدون آن را لایک زدند

و به دنبال پاس کردن چک‌ها و جور کردن جهیزیه دخترشان رفتند

ضحاک تا ابد جکومت کرد

جناب…. و اتابک اعظم از خدمات صادق ولایق شما…. که تا به حال چهل سال است که خدمت می کنید ، از همه خدمات شما راضی هستیم بخصوص از خدمات این سه، چهار ساله ای که در وزارت خودتان کار می کنید وانشا الله عوض اینها را ، همه را به شما مرحمت خواهیم فرمود و شما هم ابدا ذره ای در خدمات خودتون انشالله قصور نخواهید کرد و مرحمت ما را به اعلای درجه نسبت به خودتان بدانید. ان شالله الرحمن بعد از چهار صد سال که خدمت می کنید امیدوار هستم که همیشه خوب باشید واین خدماتی که به من می کنید ،واسه مملکت ایران می کنید البته خداوند او را ……..بی …… بی عوض نخواهد گذاشت. انشا الله عوض او را هم خدا وهم سایه خدا که خودمان باشیم به شما خواهم داد واز خدمات همه وزرا هم راضی هستیم و شما خدمات همه را حقیقتا خوب عرض می کنید وهمه را به موقع عرض می کنید.

تاریخ تنها این را به ما می‌آموزد که هیچ کس از آن چیزی نیاموخته است.‍~هگل

دو قرن پیش چارلز داروین، صاحب نظریه تکامل، گفت:«در دنیای جانوران آنهایی باقی می‌مانند و رشد می‌کنند که برای کنار آمدن با محیط بیشتر صالح باشند و حیوانات ناتوان و بی‌شعور از بین می‌روند» این شاید ساده‌ترین تعریفی باشد که می‌توان از نظریه‌ی تکامل و بقای اصلح ارائه داد.

امروز، ۱۲ فوریه ۲۰۰۹، دویستمین سال تولد داروین است. مردم جهان به پاس مردی که با کوشش خود اساس تمام علوم را تغییر داد و گره‌ی بسیار بزرگی از نادانسته‌های بشریت باز کرد جشن‌ها به پا کرده‌اند و در بسیاری از دانشگاه‌ها سمینار‌های علمی برگزار می‌شود و دانشمندان مختلف درباره‌ی جنبه‌های گوناگون یافته‌های داروین بحث خواهند کرد.

هرچند در دانشگاه‌های ایران این روز با روز‌های دیگر فرقی ندارد و همچنان همه در خواب به سر می‌برند، اما اگر مثل من در ایران زندگی می‌کنید این چند صفحه‌ی اینترنتی را از دست ندهید:

داروین و داروینیسم- نوشته‌ ریچارد داوکینز (فارسی)
چارلز داروین در ویکی‌پدیا فارسی
صفحه‌ ویژه بی‌بی‌سی برای تولد داروین
یک پیام تبریک بنویسد و تبریک دیگران را بخوانید
صفحه‌ی ویژه تولد چارلز داروین در فیس بوک  
صفحه‌ی ویژه وبسایت تاریخ طبیعی بریتانیا برای داروین