- ببخشید خانم، شما به عشق در نگاه اول اعتقاد داری یا باید یک بار دیگه هم میدون رو دور بزنم؟

“در همین لحظه صدای صفحه‌ی سخنگو قطع شد. صدای گوش‌نواز و واضح ترومپت در فضای راکد جریان یافت. بعد صدایی گوش خراش گفت:

-توجه! لطفا توجه کنید! یک خبر کوتاه از جبهه‌ی مالابار هم اکنون به دست ما رسید. نیروهای ما در جنوب هند به پیروزی با شکوهی دست یافته‌اند. می‌توان گفت این عملیات می‌تواند جنگ را تا حدود قابل قبولی به انتهای خود نزدیک کند. خبرها حاکی‌ از آن است که…

وینستون اندیشید اخبار بدی در راه است. گوینده اخبار بعد از ذکر جزییات وحشتناک نابودی ارتش اوراسیا، تعداد زیاد کشته‌ها و اسیران، اطلاعیه‌ای را خواند که بر اساس آن هفته‌ی بعد جیره‌ی شکلات از سی گرم به بیست گرم کاهش می‌یافت. وینستون درست حدس زده بود.”

- ۱۹۸۴؛ جورج اورول

شده تا حالا وسط دعوا به کسی بگویید که:”میام مادرت رو …” ها؟ نشده؟ اگر قبول کنیم که تا حالا چنین جمله‌ای از دهان شما خارج نشده، بعید هست که در ایران زندگی کنید و حتی یک بار هم مخاطب چنین توهینی نبوده باشید. ولی تا به حال شنیده‌اید که کسی چنین وعده‌ای (!) بدهد و به حرفش عمل هم بکند؟

یک گروه از دانشمندان در سال ۲۰۰۳ در حال بررسی ریشه‌ی اقوام آسیایی و تحلیل DNA آنها بودند که به طور کاملا اتفاقی به مورد عجیبی برخوردند. کروموزم Y عده‌ی چشم گیری از آنها مشترک بود و این یعنی که آنها پدربزرگ مشترکی داشتند. بررسی‌های بیشتر دانشمندان را به این نتیجه رساند که این پدربزرگ مشترک احتمالا در زمانی حدود هزار سال پیش می‌زیسته است و ریشه در مغولستان داشته است و از آنجایی که چنین جهش ژنتیکی نه می‌تواند تصادفی باشد و نه حاصل انتخاب طبیعی، تنها یک پاسخ برای آن می‌توان متصور بود: از هر ۲۰۰ نفر مردم دنیا، یک نفر (۳۲ میلیون نفر از مردم جهان یا به عبارتی نیم درصد از کل جمعیت دنیا) فرزند چنگیز‌خان مغول هستند!

مرزهای امپراتوری مغول در عصر چنگیزخان

چنگیز خان علاوه بر خون‌ریزی و کشورگشایی، به زن‌بارگی و شهوت سیری ناپذیرش معروف بود و در تمام کشورگشایی‌هایش تجاوز به زن‌های بومی را فراموش نمی‌کرد، بنا بر این اصلا عجیب نیست که مخوف‌ترین قاتل تاریخ و عامل چندین نسل کشی بزرگ آسیا، عامل به دنیا آمدن ۳۲ میلیون نفر از انسان‌های زنده‌ی امروزی است. یعنی بسیار بیشتر از تعداد کسانی که به دست او و سربازان خونخوارش کشته شدند.

چنگیز خان در ابتدا قصد نداشت به ایران حمله کند. حتی سلطان خوارزم به چین سفر کرد و در مقابل دروازه‌ی پکن، چنگیز خان به استقبال سلطان آمد و هر دو از گسترش تجارت و برقراری صلح سخن گفتند. تا اینکه اولین سفر بازرگانان مغول به ایران با حادثه‌ای همراه شد. به دستور سلطان خوارزم، همه‌ی اموال بازرگانان مغول ضبط شد و خودشان نیز کشته شدند.

تنها واکنشی که بعد از شنیدن این خبر از سوی چنگیز خان می‌توان متصور بود این است:“میام و خواهر و مادر تک تک‌تون رو….” و چنگیز خان مردی نبود که وقتی حرفی می‌زند به آن عمل نکند. اندک زمانی بعد، مرو سقوط کرد و مغول‌ها ایران را تسخیر کردند.

پی‌نوشت: نتیجه‌ی تحقیق دانشمندان علم ژنتیک را در اینجا بخوانید:
The Genetic Legacy of the Mongols (PDF), American Journal of Human Genetics, 2003

در تازه‌ترین برنامه‌ی به عبارت ِ دیگر که از بی‌بی‌سی فارسی پخش و به میزبانی عنایت فانی برگزار می‌شود، نواده‌ی محمدعلی شاه قاجار، و به قول خودش «رییس ایل قاجار» حضور داشت.(ویدیوی این مصاحبه را از اینجا ببینید)

سلطان‌علی میرزا قاجار، که به سبک ولیعهد‌های قاجاریه و در بین بازماندگان قاجار«حضرت اقدس والا» خطاب می‌شود، در مزخرف گویی کم نگذاشتند. هدفم در این نوشته پاسخ‌گویی به همه‌ی چرندیات ایشان نیست اما او در خلال حرف‌هایش به نکته‌ای اشاره کرد که حیف است بی‌جواب بماند. «حضرت اقدس والا» معتقدند که ناصرالدین شاه در ایران رنسانس ایجاد کرد و در مورد امیرکبیر هم گفتند که ایشان خیلی تندرو بود و می‌خواست خیلی سریع پیش برود، برای همین موفق نشد (نقل به مضمون)

من کاری به درستی و نادرستی حرف ایشان ندارم. می‌خواهم وسط این نقل قول‌ها سری به ویکی‌پدیا بزنم و با هم ببینیم در دهه‌ی پنجاه از قرن نوزدهم میلادی، یعنی هم‌زمان با حکومت ناصرالدین شاه قاجار، دنیا آبستن چه نوع حوادث و تحولاتی بوده است:

- چارلز داروین، زیست شناس انگلیسی، کتاب “منشاء گونه‌ها” را منتشر کرد (۱۸۵۹)

-ریچارد کرینگتون، ستاره شناس انگلیسی، موفق به کشف و توضیح پدیده‌ی شراره‌های خورشیدی شد.

- جان اسنو، پزشک انگلیسی، نتیجه‌ی مطالعات گسترده‌اش بر روی وبا را منتشر و با اینکار علم اپیدمیولوژی را پایه گذاری کرد (۱۸۵۴)

- باستان شناسان آلمانی با کشف اولین فسیل‌های نئاندرتال‌ها گام بزرگی در شناخت ریشه‌های حیات و تکامل برداشتند.

- هنری بسمر، مهندس انگلیسی، انقلابی در روش ریختگری فولاد ایجاد کرد (۱۸۵۱)

- بنجامین سیلیمن، شیمی‌دان آمریکایی، برای اولین بار موفق به تقطیر نفت خام شد.

- اولین کابل تلگراف، دو سوی اقیانوس آرام را به هم متصل کرد.

- الیشا اوتیس، مخترع آمریکایی، اولین آسانسور جهان را با موفقیت نصب کرد (۱۸۵۴)

- با گسترش خطوط راه‌آهن در آمریکا، حمل و نقل تجهیزات مختلف بوسیله‌ی قطار رونق گرفت.

- ایزاک سینگر، مخترع آمریکایی، کارخانه‌ی تولید چرخ خیاطی را راه‌اندازی کرد(۱۸۵۱).

- الکساندر وود، پزشک اسکاتلندی، سرنگ را اختراع کرد (۱۸۵۳).

- دانشگاه سنت لوییس در واشنگتن افتتاح شد (۱۸۵۳) و اولین شماره‌ی روزنامه‌ی نیویورک تایمز منتشر شد (۱۸۵۱).

اما درست در ابتدای این دهه‌ی پر فروغ یعنی در سال ۱۸۵۱ میلادی، جناب ناصرالدین شاه قاجار دستور قتل امیرکبیر را صادر کردند و صد و شصت سال بعد و فقط چند روز مانده به سال‌روز قتل امیرکبیر (۱۰ ژانویه)، یکی از نوادگان قاجار در مصاحبه‌ای اعلام کردند که ناصرالدین‌شاه قاجار در ایران رنسانس ایجاد کرد و امیرکبیر تندرو بود و محمدعلی‌شاه خواهان دموکراسی بود و مظفرالدین‌شاه ایران را مشروطه کرد و…

پی‌نوشت: معتقدم که راجع به هیچ دوره‌ی تاریخی نمی‌توان به راحتی حکم صادر کرد و مخالف این هستم که بگوییم دوره‌ی قاجاریه کاملا سیاه بود و تمامی قجرها خائن بودند. کما اینکه اگر آغامحمدخان قاجار ظهور نمی‌کرد شاید الان خبری از سرزمینی به نام ایران نبود، همچنین شایستگی و رشادت عباس میرزا (ولیعهد ناکام قاجار) را نمی‌توان نادیده گرفت. ولی عمیقا معتقدم که بهتر بود حضرت اقدس والا دهان‌شان را حداقل در سال‌مرگ امیر کبیر می‌بستند.

این روزها در وبسایت‌ها و محفل‌های ورزشی بحث شعار روی اتوبوس تیم ملی فوتبال ایران داغ است. منتقدین می‌گویند که عبارت ِ Princes Of Persia به وضوح به تعلق این تیم به فارس‌ها اشاره دارد و لایق تیمی نیست که خود را “ملی” و متعلق همه‌ی مردم ایران می‌داند.

مسئولان کنفدراسیون فوتبال آسیا می‌گویند که شعارهای هر تیم را هوادارانش انتخاب کرده‌اند و مسئولین در انتخاب آنها نقشی نداشته‌اند. البته معلوم نیست که کی و چگونه هوادارن فوتبال ایران این شعار را برای تیم ملی انتخاب کردند ولی آنچه که به وضوح مشخص است این است که استقبال جهانی از فیلم سینمایی Prince of Persia در انتخاب این شعار بی‌تاثیر نبوده است.

اما نکته‌ای که منتقدان این شعار یا فراموش کرده‌اند و یا عمدا نمی‌خواهند ببینند این است که کلمه‌ی Persia صفت نیست و اسم است. معنایش هم “فارسی” نیست بلکه نام دیگر (و سابق ِ) ایران زمین است. در واقع معنای شعار تیم ملی اینگونه است:«شاهزادگان ِ ایران»

ایران از ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح تا سال ۱۳۱۴ در میان سایر ملل جهان با نام پرشیا شناخته می‌شد. در واقع نام بومی این سرزمین ایران و نام جهانی آن پرشیا بود. همانطور که سرزمینی که ما با نام آلمان یا ژرمنی می‌شناسیمش در بین خود ژرمن‌ها با نام دویچلند شناخته می‌شود. در سال ۱۳۱۴ و در شرف تاسیس سازمان ملل، مجلس شورای ملی درخواستی به مجامع جهانی نوشت و خواستار استفاده از نام بومی “ایران” به جای واژه‌ی “پرشیا” شد.

نکته‌ی تاسف برانگیز در شعار تیم ملی این است که در ترجمه‌ی فارسی آن سهل انگاری شده و به جای “شاهزادگان ایران” نوشته‌ شده:«شاهزاده‌های پارسی» و عبارت Princes Of Persia را جوری ترجمه کرده‌اند که به مذاق قوم‌های مختلف ایرانی خوش نمی‌آید. البته جسته و گریخته در وبسایت‌ها و انجمن‌های ورزشی شنیدم که عده‌ای می‌گفتند که به همین خاطر تیم را متعلق به خودشان نمی‌دانند و حتی کار به جایی رسیده که در جایی خواندم یک طرفدار تیم تراکتور سازی تبریز می‌گفت که در این مسابقات طرفدار تیم ملی عراق است! (لابد به خاطر حضور جاسم کرار)

نظر شخصی‌ام این است که مساله اینقدر‌ها هم ارزش پرداختن ندارد. حساسیت‌ قوم‌های مختلف قابل درک است ولی مساله‌ی اصلی اینجاست که از فدراسیونی که رییسش کفاشیان باشد بیشتر از این انتظاری نباید داشت. به نظرم این ترجمه‌ی ناپسند از عبارت ِ Princes Of Persia بیشتر از آنکه حاصل نژاد پرستی‌ فدراسیون باشد نتیجه‌ی نادانی آنهاست.