هی رفیق، داری به چی نگاه می کنی؟!
این روز ها دوربین های مدار بسته همه جا به چشم می خورند. این چشم های الکترونیکی آنقدر آرام و موزیانه کار خودشون رو انجام می دهند که خیلی از ما حتی متوجه حضورشون نیستیم. این مساله شاید به ذهن بعضی ها ساده بیاد و بگن:«خوب این دوربین ها برای امنیت ماست!» اما عده بسیار زیادی معتقدند که بهای این امنیت، محدود شدن حریم شخصی ماست.
یک آمار نشون میده که در انگلستان به ازای هر هشت خانواده انگلیسی یک دوربین مدار بسته وجود داره! اما در همین کشور گروه های بسیاری هم هستند که به مقابله با دوربین های مدار بسته می پردازند. آنها تابلو هایی رو در خیابان جلوی این دوربین ها می گیرند که روی آنها نوشته شده:«داری به چی نگاه می کنی؟!» و بعضی گروه ها هم خیلی بی سر و صدا تر فقط در معابر می ایستند و با دست مردم رو متوجه حضور دوربین ها می کنند.
اما این آدم های به ظاهر بیکار، اولین کسانی نیستند که با مراقبت از افراد به مخالفت پرداختند. در واقع میشه گفت اولین کسی که نظارت با تعریف مدرن آن را زیر سوال برد جورج اورول بود. در رمان ۱۹۸۴ او، وینستون شصسیت اول داستان از تلویزیون هایی حرف می زند که حتی هنگام خاموش بودن نیز رفتار آدم های منزل را زیر نظر دارند.
اما جالب است بدانید که پیش از اورول مراقبت مفهومی ستودنی بود و ناپلئون و الیزابت به خاطر خلق فضای مراقبت شدید در کشورهای تحت سلطه شان، محبوبیت بسیاری به دست آورده بودند!! بعضی تعاریف در ذهن مردم دنیا اونقدر سریع تغییر ماهیت میدهند که باور کردنی نیست!
این هفته من در راهروی یک دانشگاه که به شدت تحت نظر دوربین های مدار بسته بود با سه نفر صحبت کردم و نظرشان را راجع به چشم های الکترونیکی که ما را نگاه می کردند پرسیدم. بعد هم با خوش شانسی (و البته ترکیبی از اضطراب و هیجان) با مدیر حراست دانشگاه گفتگویی انجام دادم.
(این گزارش در برنامه زیگ زاگ از بخش فارسی رادیو بی بی سی پخش شده است)
