در بین چهار کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری ایران، تنها مهدی کروبی است که از ضرورت تغییر قانون اساسی سخن می‌گوید. او شب گذشته در مناظره‌ی سرد و بی روحش با محسن رضایی بار دیگر دست بر این نکته گذاشت و گفت تنها قوانین قرآن است که نمی‌توان تغییرش داد و قانون اساسی کشور باید مورد بازنگری قرار گیرد (نقل به مضمون)

شاید بسیاری از مردم و کارشناسان مثل مهدی کروبی به قانون اساسی جمهوری اسلامی انتقاداتی داشته باشند اما آیا همه مشکل از قانون اساسی است؟ جورج اورول در سال ۱۹۴۵ مقاله‌ای با عنوان “آزادی در [هاید] پارک” در مجله تریبون نوشته است و می‌گوید که قانون مستقیما از خلق و خوی مردم تاثیر می‌گیرد و در واقع قانون آن چیزی است که مردم می‌خواهند نه آنچه که دولت تصویب کند. اورول می‌گوید:

“مسئله اینجاست که این آزادی نسبی که ما تجربه می‌کنیم به افکار عمومی بستگی دارد. قانون حافظ ما نیست. دولت‌ها قانون‌ها را به وجود می‌آورند، اما اینکه آن را چگونه اجرا کنند و پلیس‌ها چگونه رفتار کنند به خلق و خوی عمومی مردم کشور بستگی دارد.

اگر اکثریت مردم به آزادی بیان علاقمند باشند، آزادی بیان وجود خواهد داشت، حتی اگر آن را غیرقانونی اعلام کنند. اگر مردم نسبت به اقلیت‌ها حس خوبی نداشته باشند، حتی در صورت حمایت قانون، آن‌ها سرکوب خواهند شد. وقتی نخبگان ما میان مخالفت دموکراتیک و شورش تفاوتی قائل نمی‌شوند، استبداد و بی‌عدالتی در خارج از کشور برای مردم به امری عادی تبدیل خواهد شد. من از این روند می‌ترسم.”

باز هم می‌گویید قانون اساسی باید تغییر کند؟ دیگر دارید عصبانی‌ام می‌کنید… D:

بهتر است از خودمان شروع کنیم، قانون اساسی در ذهن‌ و جان ما تصویب می‌شود نه در مصوبات مجلس.

پی‌نوشت: متن کامل مقاله “آزادی در پارک” اثر جورج اورول را از اینجا بخوانید.